SERWER PLIKÓW I UDOSTĘPNIANIE ZASOBÓW

Uruchamiamy „Menedżera serwera” i wybieramy opcję „Dodaj role i funkcje”.

Uruchamia się „Kreator dodawania ról i funkcji” – naciskamy „Dalej”.

Pozostawiamy pierwszą opcję i naciskamy „Dalej”.

Wybieramy nasz serwer (innego nie mamy) i naciskamy „Dalej”.

Zaznaczamy sekcję „Usługi plików i magazynowania”. Jak już wcześniej wspomniano, mamy zainstalowaną tę funkcję bazowo, ale musimy jeszcze zaznaczyć rolę „Menedżer zasobów serwera plików”. Dodatkowo (opcjonalnie) dodajemy dwie opcje związane z obsługą przestrzeni nazw DFS.

Podczas zaznaczania pojawią nam się dwa okna z informacją, jakie funkcje zostaną dołączone do tych ról. Naciskamy przycisk „Dodaj funkcje”.

Mamy już zaznaczone wszystkie wymagane opcje – naciskamy „Dalej”.

Możemy jeszcze coś dodać do procesu instalacji, ale my tego nie robimy i naciskamy „Dalej”.

Zaznaczamy restart komputera, jeśli zaistnieje taka konieczność, po czym naciskamy „Tak” i „Zainstaluj”.

Musimy trochę poczekać, aż rola się zainstaluje. Można okno z procesem instalacji „zamknąć”, a u góry menedżera i tak będzie widać, że proces konfiguracji nadal trwa. Po pomyślnym zainstalowaniu usługi klikamy „Zamknij”.

Z menu „Menedżera serwera” wybieramy teraz sekcję „Usługi plików i magazynowania”, a następnie zaznaczamy „Udziały” i z menu podręcznego „Zadania” wybieramy opcję „Nowy udział”.

Uruchamia się „Kreator nowego udziału”. Wybieramy najprostszy sposób udostępniania zasobów, czyli protokół SMB w profilu „Szybki” i naciskamy „Dalej”.

Następnie podajemy konkretną ścieżkę dostępu do folderu. Wybieramy opcję „Wpisz ścieżkę niestandardową”, a następnie klikamy przycisk „Przeglądaj…”.

Wybieramy opcję „Nowy folder”, podajemy jego nazwę (u nas: Zasoby) i naciskamy przycisk „Wybierz folder”.

Widząc, że wybrany przez nas folder jest właściwy, ponownie naciskamy przycisk „Wybierz folder”.

Teraz zatwierdzamy nasz wybór, klikając „Dalej”.

Następnie podajemy nazwę, pod którą nasz folder będzie widoczny w sieci lokalnej, lub pozostawiamy tę zgodną z jego fizyczną nazwą na serwerze. Możemy także dodać krótki opis. Zwracamy uwagę na zdalną ścieżkę do udziału, z której będziemy korzystać, i naciskamy „Dalej”.

W kolejnym kroku możemy włączyć np. ukrywanie zasobów, do których dany użytkownik nie ma uprawnień dostępu (pierwsza opcja), dostęp do plików w trybie offline lub dodatkowe szyfrowanie danych. My zaznaczamy opcję drugą i naciskamy „Dalej”.

W kolejnym oknie możemy precyzyjnie określić uprawnienia kontrolujące dostęp. Klikamy więc przycisk „Dostosowywanie uprawnień”.

Następnie wyłączymy dziedziczenie uprawnień struktury dyskowej, klikając opcję „Wyłącz dziedziczenie”.

W wyświetlonym oknie możemy dokonać bezpośredniej konwersji dziedziczonych uprawnień na uprawnienia jawne lub całkowicie usunąć wszystkie wpisy. My wybieramy tę pierwszą opcję.

Następnie usuwamy zbędne wpisy, pozostawiając tylko właściciela oraz grupę Administratorzy. Teraz możemy dokładnie określić, kto oprócz nich ma mieć dostęp do tego folderu. Naciskamy więc przycisk „Dodaj”.

Następnie klikamy odnośnik „Wybierz podmiot zabezpieczeń”.

Wskazujemy użytkownika (lub grupę), któremu chcemy nadać uprawnienia dostępu do naszego folderu. W naszym przykładzie będzie to konto bondj. Najpierw wpisujemy nazwę, a potem sprawdzamy, czy taki użytkownik znajduje się w strukturze usługi AD. Jeśli tak, to klikamy „OK”.

Zezwalamy naszemu użytkownikowi na:
– odczyt i wykonywanie,
– wyświetlanie zawartości folderu,
– odczyt.
Uprawnienia te będą domyślnie dotyczyć tego folderu, jego podfolderów oraz znajdujących się w nich plików. Jeśli poprawnie zaznaczyliśmy powyższe opcje, naciskamy „OK”.

Widzimy, że nasz użytkownik został pomyślnie dodany do listy uprawnionych podmiotów i jeśli zgadzamy się z tymi ustawieniami, klikamy „Zastosuj”, a następnie „OK”.

Sprawdzamy jeszcze, czy nasze uprawnienia zostały skonfigurowane właściwie, i klikamy „Dalej”.

Na koniec generowane jest potwierdzenie poprawności naszych ustawień i klikamy przycisk „Utwórz”.

Otrzymujemy ostateczne potwierdzenie utworzenia udziału sieciowego i klikamy „Zamknij”.

I widzimy w oknie „Menedżera serwera”, że nasz folder stał się już aktywnym udziałem sieciowym. Jest to podstawowe udostępnienie, bez włączonego na ten moment przydziału dyskowego (limitu).

Teraz sprawdzamy dostęp do naszego zasobu z poziomu komputera klienckiego. Logujemy się użytkownikiem bondj i w pasku adresu „Eksploratora plików” wpisujemy naszą ścieżkę sieciową. Można odnieść się bezpośrednio do zasobu (\\server00\zasoby) lub ogólnie do serwera (\\server00).

Następnie przechodzimy do folderu Zasoby i weryfikujemy, czy działają przypisane uprawnienia bezpieczeństwa. Widzimy, że przy próbie dodania nowego pliku uzyskujemy odmowę dostępu, czyli wszystko działa poprawnie.

Najpierw wykorzystamy gotowe szablony systemowe i ustawimy przydział dla naszego folderu. Z poziomu „Menedżera serwera” klikamy prawym przyciskiem myszy (PPM) na udziale „Zasoby” i wybieramy opcję „Konfiguruj przydział”.

Z dostępnych szablonów można wybrać określoną przestrzeń dla tego folderu. My wybieramy limit 100 MB i klikamy „OK”.

I widzimy ustawiony przydział wraz z pełną informacją, ile wolnego miejsca jeszcze zostało. W naszym przypadku folder jest pusty, więc mamy dostępną pełną ilość 100 MB.

W kolejnym kroku utworzymy swój własny, niestandardowy przydział. Na początek przygotujemy nowy zasób sieciowy, który do tego wykorzystamy. Powinien on mieć następujące parametry:
– nazwa udziału: Spike,
– uprawnienia bezpieczeństwa: pełna kontrola dla grupy Administratorzy, właściciela oraz użytkownika bondj.
Należy to wykonać w analogiczny sposób jak opisano w punkcie II, a efekt końcowy powinien być taki jak wyżej.

Teraz skonfigurujemy swój własny przydział (np. o rozmiarze 1,5 GB). Mając uruchomiony „Menedżer serwera”, z menu „Narzędzia” wybieramy systemową przystawkę „File Server Resource Manager”.

Następnie rozwijamy sekcję „Zarządzanie przydziałami”, zaznaczamy pozycję „Przydziały”, klikamy prawym przyciskiem myszy (PPM) i wybieramy opcję „Utwórz przydział…”.

Klikamy przycisk „Przeglądaj…”, wskazujemy na dysku nasz folder Spike i naciskamy „OK”.

Gdy nasz docelowy folder jest już wybrany, zaznaczamy opcję „Zdefiniuj właściwości niestandardowe przydziału” i klikamy przycisk „Właściwości niestandardowe”.

W polu „Limit” ustawiamy odpowiednią wartość (u nas: 1,5 GB), pozostawiamy przydział jako sztywny i klikamy przycisk „Dodaj”, aby zdefiniować próg generowania powiadomień. W nowym oknie wpisujemy wartość procentową np. 90 i naciskamy „OK”.

Mamy więc już zdefiniowaną odpowiednią pojemność (1,5 GB) oraz określony próg powiadomień (90%), więc możemy nacisnąć przycisk „OK”.

Sprawdzamy, czy wszystkie wprowadzone parametry są poprawne. Jeśli tak, naciskamy przycisk „Utwórz”.

Możemy z konfiguracji naszego przydziału utworzyć nowy szablon lub z tego zrezygnować. My chcemy go zachować na przyszłość, więc podajemy nazwę Nowy_1.5 GB i naciskamy „OK”.

Widzimy, że nasz nowy przydział został pomyślnie utworzony wraz ze szczegółowym podsumowaniem.

Wracamy do okna „Menedżera serwera”, odświeżamy ustawienia i widzimy aktywny przydział przypisany do zasobu Spike wraz z pełną informacją, ile wolnego miejsca jeszcze zostało. U nas folder jest pusty, więc mamy do dyspozycji pełną ilość 1,5 GB.

Aby uruchomić to narzędzie, wystarczy w polu wyszukiwania systemu wpisać frazę „Zarządzanie komputerem”. Z menu po lewej stronie wybieramy kolejno „Foldery udostępnione”, a następnie „Udziały”. Widzimy udostępnione w sieci foldery, a do udziału sieciowego „Spike” podłączony jest aktualnie jeden klient.

W zakładce „Sesje” znajdują się szczegółowe informacje na temat tego, kto jest aktualnie podłączony do naszego udziału sieciowego oraz z jakiego komputera loguje się do zasobu.

Natomiast w zakładce „Otwarte pliki” widzimy, z jakich plików korzysta obecnie maszyna kliencka. Niemniej jednak należy pamiętać, że liczba otwartych plików w tym oknie nie zawsze jest idealnie zgodna ze stanem faktycznym.

Chcielibyśmy teraz opublikować nasz udział w usłudze AD oraz ustawić sztywny limit użytkowników jednocześnie korzystających z zasobu. Warto dodać, że sama publikacja w obecnych środowiskach serwerowych niewiele zmienia, ale już limit jednoczesnych połączeń użytkowników jest opcją bardzo przydatną. Zaznaczamy więc pozycję „Udziały”, klikamy folder „Spike” prawym przyciskiem myszy (PPM) i z menu podręcznego wybieramy „Właściwości”.

W kolejnym kroku, w zakładce „Ogólne”, zaznaczamy opcję „Zezwalaj tylu użytkownikom”, a następnie podajemy określoną wartość (u nas: 5). Pamiętajmy o tym, aby zatwierdzić wprowadzone zmiany poprzez kliknięcie przycisku „Zastosuj”.

Aby opublikować nasz folder w usłudze AD, wystarczy wybrać zakładkę „Publikowanie” i zaznaczyć opcję „Publikuj ten udział w usłudze AD”. Na koniec klikamy przycisk „Zastosuj” oraz „OK”.

Dodatkowo możemy ułatwić zarządzanie i stworzyć bezpośredni skrót dostępu do folderu udostępnionego z poziomu katalogu domeny. Uruchamiamy więc przystawkę „Użytkownicy i komputery usługi Active Directory”, w dowolnym wybranym miejscu (u nas w jednostce organizacyjnej „Informatycy”) klikamy prawym przyciskiem myszy (PPM), wybieramy kolejno „Nowy”, a następnie klikamy opcję „Folder udostępniony”.

Podajemy nazwę udziału Spike, pełną ścieżkę sieciową w formacie UNC: \\server00\Spike i naciskamy „OK”.

I widzimy nasz folder dostępny bezpośrednio z poziomu przystawki AD. Wystarczy go zaznaczyć, kliknąć prawym przyciskiem myszy (PPM) i wybrać opcję „Eksploruj”, aby zarządzać jego zawartością.

Tym razem utworzymy folder sieciowy bezpośrednio z poziomu tego narzędzia. W menu drzewa po lewej stronie zaznaczamy pozycję „Udziały”, klikamy ją prawym przyciskiem myszy (PPM) i wybieramy opcję „Nowy udział”.

Uruchamia nam się „Kreator tworzenia folderu udostępnionego”, więc klikamy „Dalej”.

Następnie podajemy fizyczną ścieżkę dostępu na lokalnym dysku serwera (u nas: C:\Ukryty) i klikamy „Dalej”. Ponieważ takiego folderu nie ma jeszcze na naszym dysku, potwierdzamy chęć jego automatycznego utworzenia, klikając „Tak”.

W kolejnym oknie wykonujemy kluczową czynność tego punktu – ukrywamy nasz zasób sieciowy poprzez dodanie znaku dolara $ na samym końcu nazwy udziału. Dodajemy jeszcze opcjonalny opis „Folder ukryty” i naciskamy „Dalej”.

Moglibyśmy w tym miejscu nadać konkretne, zaawansowane uprawnienia bezpieczeństwa do naszego folderu, ale ponieważ potrafimy już to robić, na potrzeby tego ćwiczenia pozostawimy opcje domyślne i klikamy „Dalej”.

W ostatnim kroku kończymy konfigurację i zamykamy pracę kreatora, klikając przycisk „Zakończ”.

Widzimy, że nasz zasób ukryty został poprawnie utworzony w strukturze z charakterystycznym znakiem dolara na końcu: Ukryty$.

Teraz, będąc zalogowanym na maszynie klienckiej jako użytkownik bondj, wpisujemy w pasku Eksploratora ścieżkę sieciową serwera: \\server00. Jak widać, nasz ukryty folder nie wyświetla się na liście zasobów.

Ale gdy tylko podamy pełną i bezpośrednią ścieżkę sieciową \\server00\Ukryty$, okazuje się, że uzyskujemy pełny dostęp do zawartości folderu Ukryty$.