Aby rozpocząć pracę z sieciowymi systemami operacyjnymi należy przypomnieć sobie kilka podstawowych poleceń systemowych, które pozwolą nam sprawniej poruszać się w środowisku nie tylko serwerowym, systemu Windows.
ipconfig – bez parametrów wyświetla nam podstawowe informacje dotyczące konfiguracji interfejsów sieciowych (adres IP, brama, maska itp.).
ipconfig /all – wyświetla szczegółowe informacje dotyczące konfiguracji interfejsów sieciowych (adres IP, brama, maska, adresy serwerów DHCP i DNS, adres MAC itp.).
ipconfig /release – czyści adres IP karty sieciowej.
ipconfig /renew – odnawia (pobiera z serwera DHCP) adres IP karty sieciowej.
ping – sprawdza połączenie na poziomie protokołu IP, wyświetla informacje o tym, czy miejsce docelowe odpowiada, i po jakim czasie została odebrana odpowiedź.
ping www.elektronik.rzeszow.pl – wysyła żądanie do „naszego” adresu (domyślnie – 4).
ping www.elektronik.rzeszow.pl -t – wysyła zapytanie bez limitu żądań (kombinacja klawiszy Ctrl+C spowoduje przerwanie działania).
ping www.elektronik.rzeszow.pl -n 6 – określa limit 6 żądań.
ping www.elektronik.rzeszow.pl -f -l 16000 – wysyła zapytanie sprawdzające, czy pakiet o wielkości 16000 bajtów może być przesłany bez fragmentacji.
ping www.elektronik.rzeszow.pl -f -l 1450 – wysyła zapytanie dla pakietu 1450 bajtów.
tracert – to narzędzie diagnostyczne, które ustala trasę (listę routerów) do lokalizacji docelowej.
tracert www.elektronik.rzeszow.pl
tracert -d www.elektronik.rzeszow.pl – nie wyświetla nazw routerów.
pathping – to narzędzie, które śledzi trasę pakietu do punktu docelowego i wyświetla informacje o utraconych pakietach dla każdego routera (serwera).
pathping www.elektronik.rzeszow.pl
Oczekiwanie na odpowiedź może potrwać kilka minut.
netstat – to narzędzie do analizy połączeń sieciowych.
netstat – bez parametrów, wyświetla aktywne połączenia protokołu TCP.
netstat -e – wyświetla statystyki naszego interfejsu.
netstat -a – wyświetla wszystkie aktywne połączenia protokołu TCP oraz porty protokołu TCP i UDP, na których komputer nasłuchuje.
netstat -o – wyświetla aktywne połączenia protokołu TCP i dołącza identyfikatory procesów (PID) poszczególnych połączeń.
net user – polecenie to służy do tworzenia, modyfikacji oraz wyświetlania informacji o kontach użytkowników w systemie.
net user – bez parametrów wyświetla nam listę kont użytkowników w naszym komputerze.
net user test qwerty /add – tworzymy konto test z hasłem qwerty. Po pierwszym poleceniu otrzymujemy błąd, więc musimy uruchomić wiersz poleceń z uprawnieniami administratora.
net user test – sprawdzamy szczegółowe informacje o użytkowniku test.
lusrmgr.msc – możemy też sprawdzić graficznie, czy to konto zostało utworzone, uruchamiając odpowiednią przystawkę za pomocą polecenia lusrmgr.msc. Wciskamy kombinację klawiszy Win+R, a potem wpisujemy nasze polecenie.
Powinniśmy uzyskać powyższy efekt.
net user test QwErTy – ustawiamy (zmieniamy) nowe hasło dla konta użytkownika test.
net user test /active:no – wyłączamy konto test.
net user test /expires:31-12-2030 – ustawiamy datę wygaśnięcia konta test.
net user test /times:pn,13:00-14:00;pt,8:00-12:00 – ustawiamy dni i godziny logowania dla konta test.
net user test /delete – usuwamy konto test.
net localgroup – polecenie to służy do tworzenia, modyfikacji grup lokalnych w systemie Windows.
net localgroup – wyświetla nam listę grup lokalnych w naszym systemie.
net localgroup tygrysek /add – tworzymy grupę tygrysek.
net localgroup tygrysek test /add – dodajemy do grupy tygrysek użytkownika test (jeszcze raz go utworzymy).
net localgroup tygrysek – i widzimy, że grupa tygrysek ma nowego członka.
net localgroup tygrysek test /del – usuwamy z grupy tygrysek użytkownika test.
net localgroup tygrysek /del – usuwamy grupę tygrysek.
net share – polecenie to służy do udostępniania zasobów w sieci, łącznie z nadawaniem pewnych właściwości tym zasobom.
Warto jednak najpierw skorzystać z pomocy, wpisując net share /help, żeby zobaczyć, z jakich opcji możemy skorzystać. I tak przykładowo:
– NAZWA_UDZIALU=dysk:ścieżka – wprowadzamy nazwę udziału sieciowego i ścieżkę dostępu.
– /GRANT:użytkownik(grupa),uprawnienia – nazwa użytkownika lub grupy i uprawnienia.
– /USERS:liczba – liczba użytkowników korzystających równocześnie z zasobu.
– /REMARK:"tekst" – możemy wprowadzić jakiś opis do zasobu.
W tym przykładzie przejdziemy na dysk d i utworzymy folder o nazwie Spectre. Następnie wprowadzimy polecenie, którym stworzymy udział sieciowy NAZWA_UDZIALU odnoszący się do folderu Spectre, z pełnymi uprawnieniami dla grupy Wszyscy, z którego równocześnie może korzystać 6 użytkowników, z opisem „Udział do ćwiczeń”. Polecenie będzie miało postać:
net share NAZWA_UDZIALU=D:\Spectre /GRANT:Wszyscy,full /USERS:6 /REMARK:"Udział do ćwiczeń"
Polecenie net share NAZWA_UDZIALU – wyświetla właściwości utworzonego udziału sieciowego.
Możemy także w trybie graficznym sprawdzić właściwości utworzonego udziału sieciowego.
Polecenie net use pozwoli nam wykonać czynność mapowania udostępnionych zasobów. Powinno mieć ono następującą postać:
net use litera_dysku: \\nazwa_komputera lub jego adres IP\NAZWA_UDZIALU
W naszym konkretnym przykładzie polecenie to będzie miało postać:
net use X: \\DESKTOP-GTI7S6B\NAZWA_UDZIALU
Widzimy, że polecenie zostało wykonane pomyślnie, ale na zaznaczonym obszarze powinna pojawić się ikonka z dyskiem X. Nic takiego jednak się nie wydarzyło, ponieważ wykonaliśmy to polecenie z wiersza poleceń uruchomionego z uprawnieniami administratora. Ta ikonka pojawi się tylko na koncie administratora.
Natomiast jeśli chcemy, aby nasze mapowanie dotyczyło zalogowanego aktualnie użytkownika, musimy uruchomić standardowo wiersz poleceń i wpisać ponownie powyższe polecenie:
net use X: \\DESKTOP-GTI7S6B\NAZWA_UDZIALU
Teraz wygląda to znacznie lepiej. Należy jednak pamiętać, że polecenie to działa tylko w aktualnej sesji. Jeśli chcemy, żeby na stałe zmapować nasz udział, musimy dodać parametr persistent. Ostatecznie polecenie powinno być następujące:
net use X: \\DESKTOP-GTI7S6B\NAZWA_UDZIALU /persistent:yes
Jeśli chcemy usunąć zmapowany dysk, należy użyć polecenia:
net use X: /del
Oczywiście w tej instrukcji podane są tylko przykładowe parametry działające z poszczególnymi poleceniami. Aby uzyskać więcej informacji na temat stosowanych poleceń, wystarczy skorzystać z pomocy, wpisując np. ping /help.
ping /help – korzystamy z pomocy do polecenia ping.
Natomości jeśli chcemy uzyskać więcej informacji na temat stosowanych poleceń wraz z ich parametrem, wystarczy wpisać np. net user times /help.